Schimmelinfecties bij hond en kat

Dermatophytose of ringworm is een oppervlakkige huidinfectie. Het wordt veroorzaakt door schimmels van het geslacht Microsporum en Trichophyton.


Microsporum Canis onder de microscoop

Deze schimmels dringen binnen in de huid en vermenigvuldigen zich daar. Ze tasten ook het haar en de nagels aan. Bij katten is het de meest voorkomende huidaandoening.

Oorzaak en ontstaan van de ziekte

Microsporum canis en Trichophyton zijn geen normale bewoners van de huid. Ze komen op de hond of kat terecht door contact met besmette dieren (zoals knaagdieren, paarden, koeien of soortgenoten) of door contact met een besmette omgeving.


De typische presentatie van een kat met schimmel. Links zie je een ronde plek een "katrienewiel" in de volksmond

Eens de sporen van de schimmel contact maken met de huid van de hond of kat kunnen ze al dan niet “aanslaan”. Dit hangt af van enkele predisponerende factoren zoals:

  1. Grooming behaviour: vnl. bij katten. Kittens worden normaal gezien gewassen door de moeder. Eens bij de moeder weg moeten ze voor zichzelf zorgen. Hun gezicht ‘wassen’ is in het begin moeilijk en dat is dan ook de reden waarom schimmelinfecties bij kittens altijd op het gezicht beginnen.
  2. Leeftijd: heel jonge en heel oude honden of katten zijn veel gevoeliger voor schimmelinfecties dan dieren met een gemiddelde leeftijd.
  3. Temperatuur: Vochtige warmte is ideaal voor de ontwikkeling van schimmels. Vb. honden die ’s zomers in de zee zwemmen: door de hitte op de natte haren krijg je een soort broeikaseffect, de ideale plaats voor schimmelgroei.

Diagnose

Wegens het sterk besmettelijk en zoönotisch karakter van de infectie is het belangrijk dat we de ziekte snel onderkennen én adequaat behandelen. Er zijn een aantal ‘tools’ om tot een snelle diagnose te komen:

  • Lamp van Wood: dit is een lamp die UV-licht uitstraalt. Microsporum licht met behulp van een lamp van Wood in een donkere kamer appelgroen op. Een positieve test is suggestief voor een schimmelinfectie maar geeft geen 100 % zekerheid.
  • Schimmelcultuur aanleggen :

     
  • Microscopisch onderzoek


    Trichophyton

Behandeling

De behandeling bestaat uit een combinatie van zalven, shampoo en of pillen. De pillen bevatten een stof die via het lichaam in de haren wordt ingebouwd en giftig is voor schimmels, de zalf of de shampoo bevat een ander schimmeldodend middel.
De pillen kunnen het beste met wat vet eten worden ingegeven, dit bevordert de opname van het medicijn uit de darm.
Met de shampoo wordt het dier om de 4 dagen gewassen.
De behandeling duurt minimaal 4 weken, maar vaak langer. Dit komt doordat de medicijnen eerst in het haar moeten worden ingebouwd voordat de schimmel afsterft. Aangezien haren traag groeien, duurt het lang voor de schimmel verdwenen is.
Hiernaast moet ook de omgeving goed schoon worden gemaakt. Vooral als de besmetting al langer bestaat of als er veel dieren tegelijk aangetast zijn kunnen veel sporen in de omgeving zitten. Als deze niet goed vernietigd worden kunnen de problemen steeds weer terugkeren. Meestal is het voldoende om de omgeving goed huishoudelijk schoon te maken (stofzuigen, dweilen, dekens in de was etc.).
Huishoudelijk schoonmaken is altijd en bij elke besmetting erg effectief.
In hardnekkige gevallen kunnen rookkaarsen met een schimmeldodend middel in huis worden aangestoken.

Preventie

Schimmel is een besmettelijke ziekte. De beste manier om een besmetting te voorkomen is ieder contact met andere dieren te vermijden. Dit is natuurlijk niet uitvoerbaar.
Plaatsen waar veel dieren bij elkaar zitten, zoals tentoonstellingen, cattery's en asiels vormen een extra groot risico.
Dus is het verstandig om direct contact tussen de dieren onderling, maar ook dat tussen hun eigenaren te beperken. Dit kan door bijvoorbeeld de dieren niet samen in een kooi te zetten, vooral geen kammen en borstels wisselen en de dieren niet door iedereen te laten aanhalen.
Verder is een goede vachtverzorging van belang; een gezonde goed verzorgde huid is niet zo vatbaar voor schimmels als een huid vol korstjes en wondjes. Ook de vacht klitvrij houden.