Hydro patiënt van de maand: Amedee

Deze diashow vereist JavaScript.

Het verhaal van Amadee

Figuur 1: Amadee

Amadee is een Franse Bulldog van 11 maand oud. Hij liep al een tijdje niet goed op zijn linker achterpoot waarbij hij deze zelfs frequent omhoog trok. Bij Dierenkliniek Causus werd er zowel een klinisch onderzoek uitgevoerd als röntgen foto’s genomen. Hieruit werd duidelijk dat Amadee op beide achterpoten last had van patellaluxatie alsook heupdysplasie.

Figuur 2: RX

Algemene info over patellaluxatie

De patella of knieschijf ligt normaal in een kraakbeensleuf aan het onderste deel van het dijbeen. Deze heeft een mechanische functie in de kniebeweging. Bij patallaluxatie is dit mechanisme verstoord waardoor de knieschijf uit de sleuf kan glijden.

Figuur 3: Patellaluxatie

Dit kan verschillende oorzaken hebben:

  • Erfelijkheid en secundair aan bepaalde anatomische afwijkingen

Genetisch bepaalde anatomische afwijkingen kunnen patellaluxatie veroorzaken. Bij sommige honden is de kraakbeensleuf niet diep genoeg waardoor de patella gemakkelijk uit de sleuf kan glijden tijdens de beweging van de knie. Ook kan de tibia (het scheenbeen waar de knieschijfpees op vast zit) teveel naar binnen staan, waardoor de knieschijf tijdens het bewegen(,) buiten de kraakbeensleuf wordt gedwongen. Ook heupdysplasie kan deze aandoeningen in de hand werken doordat de stand van de heupen en hierdoor ook het dijbeen abnormaal is.

Andere aandoeningen kunnen ervoor zorgen dat de knieschijf losser in de kraakbeensleuf ligt. Bijvoorbeeld bij de ziekte van Cushing gaan de pezen en spieren verslappen waardoor de knieschijf niet vast genoeg in de sleuf wordt gehouden.

  • Traumatisch

Door een ongeval kunnen bepaalde structuren aangetast zijn waardoor het mechanisme van de knie verstoort wordt.

 

Indeling naar graad patellaluxatie

Naargelang de ernst van de luxatie worden ze onderverdeeld in vier graden.

  • Graad 1: De knieschijf kan uit de groeve geduwd worden maar springt er spontaan terug in. Tijdens het lopen zal de patella nooit zelf luxeren. Dieren met graad 1 patellaluxatie zijn vrijwel nooit mank.
  • Graad 2: De knieschijf gaat soms zelf uit de groeve springen bij het buigen van de knie. Door het regelmatig luxeren ontstaat er artrose en afvlakking van de kraakbeensleuf. Dieren met graad 2 patellaluxatie gaan af en toe manken. Typisch hiervoor is dat deze honden een paar passen huppelen op drie poten, op het moment dat de knieschijf geluxeerd is. Na een paar pasjes lopen ze dan terug normaal op vier poten. Hierbij is de knieschijf dan spontaan terug geschoten in de groeve.
  • Graad 3: De knieschijf zit continu naast de kraakbeensleuf. Wanneer ze terug in de goeie positie wordt geplaatst, schiet deze er vanzelf weer uit. Deze honden gaan continu manken.
  • Graad 4: De knieschijf zit continu naast de kraakbeensleuf en kan niet meer in de juiste positie geduwd worden. Deze honden gaan continu manken en kunnen de knie niet volledig strekken.

Bij patellaluxatie kan de graad verergeren na verloop van tijd.

 

Behandeling

De behandeling is afhankelijk van de graad van patellaluxatie. Een conservatieve behandeling met rust en ontstekingsremmers is mogelijk bij honden met graad 1 en 2 patellaluxatie, die zelden tot nooit manken. Hierbij is het wel belangrijk om te weten dat telkens als de knieschijf uit de groeve komt er schade optreed aan het kraakbeen. Deze schade gaat zorgen voor artrose in het kniegewricht. Artrosevorming in een gewricht is onomkeerbaar en gaat telkens gradueel verergeren. Daarom wordt best niet lang gewacht om een operatie uit te voeren als deze nodig is.

Chirurgische behandeling is aangewezen vanaf graad 2 patellaluxatie. Er zijn verschillende technieken die we kunnen toepassen om de knieschijf stabiel in de groeve te houden:

  • Uitdiepen van de groeve waardoor de patella dieper in de groeve gaat liggen en niet meer kan luxeren.
  • Opspannen van het gewrichtskapsel waardoor de patella beter op zijn plaats gehouden wordt.
  • Verplaatsen van de beenkam op het scheenbeen waar de aanhechting van de kniepees zich bevindt.

Figuur 4: Na operatie

Een combinatie van deze drie technieken kan vaak aangewezen zijn in ernstige gevallen.

Dieren waarbij zelfs deze technieken niet zouden volstaan, kunnen nog altijd als laatste redmiddel een arthrodese ondergaan. Hierbij wordt het kniegewricht vastgezet waardoor de pijn weg is maar ook de volledige beweeglijkheid van de knie.

Revalidatie na operatie

Gedurende de eerste 4 tot 6 weken na de operatie moet er een rustperiode (benchrust!) worden ingelast om alles de tijd te geven om te genezen, zeker indien de beenkam op het scheenbeen verplaatst is. Dit houdt in dat de hond verplicht moet rusten in een afgesloten, beperkte omgeving (bench) zodat hij geen plotse bewegingen kan maken die het herstel zou kunnen beïnvloeden. Korte wandelingen om te plassen en ontlasten mag, maar alles moet aan de leiband gebeuren. Voor deze periode wordt ook medicatie meegegeven om ontsteking en artrosevorming tegen te gaan. In sommige gevallen is dit voor een langere periode nodig.

Voorbeeld van medicatie en supplementatie:

- NSAID (Niet-steroïdale anti-inflammatoire middelen) gedurende de eerste twee weken, langer indien nodig. Dit zorgt voor pijnstilling, ontstekings- en artroseremming.

- Causus Krill Care en Joint Care levenslang om verdere artrosevorming tegen te gaan en de gewrichten soepel te houden.

Na de initiële rustperiode kan er gestart worden met de revalidatie. Dit houdt in dat we de spieren van de poten gaan stimuleren om verder spierverlies tegen te gaan en de spieren terug op te bouwen. Dit lukt het best door combinatie van korte wandelingen die langzaamaan opgebouwd worden en hydrotherapie. Met hydrotherapie kan relatief vlug gestart worden na operatie omdat door de eigenschap van water de belasting op het gewricht wordt beperkt. We kunnen sessies doen op de onderwaterloopband, in het zwembad of een combinatie van beide.

Indien de revalidatieperiode en -instructies niet wordt gerespecteerd, kunnen er complicaties optreden waardoor het herstel wordt bemoeilijkt en eventueel een nieuwe operatie nodig zal zijn.

Het voorkomen van patellaluxatie is eigenlijk onmogelijk. Het is vooral een probleem bij de kleinere hondenrassen zoals Chihuahua’s, Maltezers, Yorkshire terriërs, Jack Russell terriërs, Franse Bulldogjes. Bij grotere rassen hebben we meestal te maken met traumatische patellaluxatie.

Patellaluxatie bij Amadee

Figuur 5: Knieën voor operatie

 

Bij Amadee werd op de linker knie graad 2-3 patella luxatie vastgesteld. Er was ook duidelijk minder bespiering aanwezig op de linker bil, waaruit blijkt dat hij deze in het verleden minder belast heeft. Uit het onderzoek werd ook duidelijk dat niet enkel de linkerkant anatomische afwijkingen vertoont, maar ook de rechterkant. Op deze laatste werd ook patella luxatie vastgesteld, maar in een minder ernstige graad (graad 2). Op deze poot heeft Amadee nooit last gehad van manken. Ook zijn er al tekenen van artrosevorming te zien.

Op basis van deze bevindingen werd een operatie voorgesteld voor Amadee. Er werd een combinatie van de verschillende technieken toegepast. Op de foto is te zien dat hierdoor de patella terug in de kraakbeensleuf wordt gedwongen en een normale kniebeweging terug mogelijk is.

Figuur 6: Knie na operatie

 

Drie weken na de operatie kon Amadee al terug wat beter lopen op de linker achterpoot. Een week later mocht hij beginnen met hydrotherapie en wandelingen opbouwen. In het begin was Amadee wat onwennig in het water. Na enkele sessies en met hulp van een zwemvestje, heeft Amadee het plezier van zwemmen echt ontdekt.

Figuur 7: Tijdens hydrotherapie

Met behulp van een wekelijkse zwemsessie en de wandelingen thuis, gaat Amadee stilaan beter stappen.

Enkele tips voor revalidatie na operatie, maatregelen om de graad van patellaluxatie niet te laten oplopen en de vorming van artrose te remmen:

  • Onderhoud van goede lichaamsbeweging. Maak op regelmatige basis korte tot middellange wandelingen om spieren te behouden en spieropbouw te verzekeren.
  • Vermijd overmatige inspanningen zoals springen van en op bepaalde hoogtes (auto, zetel). Elke plotse en hevige impact (piekbelasting) veroorzaakt minimale schade aan de gewrichten.
  • Geef hoogwaardige voeding en suplementatie om de gewrichten te ondersteunen en soepel te houden en hierdoor artrose af te remmen.
  • Behoud het ideale lichaamsgewicht. Elke extra belasting drukt zwaar op de gewrichten.

 

 

 

 

Comments are closed.