Oppervlakkige en diepe pyodermie (huidontsteking)

Pyodermie betekent letterlijk ‘etter in de huid’. Meestal zijn infecties, ontsteking en/of kanker de oorzaak van die opstapeling van neutrofielen (=etter) in de huid.
Honden hebben veel meer last van pyoderma dan katten. Bacteriële pyodermas kunnen geclassificeerd worden volgens diepte van de infectie, oorzaak of in primair of secundair ontstane huidontstekingen.

Wij spreken van een oppervlakkige pyodermie als enkel de epidermis en de haarfollikels betrokken zijn in het ontstekingsproces. Bij een diepe pyodermie is ook de dermis aangetast.
De meeste pyodermiën zijn oppervlakkig en het gevolg van bijvoorbeeld allergie (vlooienallergie, atopie of voedselallergie) maar ook van inwendige endocriene aandoeningen (cushing, diabetes, hypothyroïdie,…), parasitaire aandoeningen (demodex, schurft,…), anatomische predisposities (vaginaplooi, neusplooi,…) enz.

Oorzaak

Bacteriële pyodermie wordt meestal veroorzaakt door een overgroei van de normale flora op de huid. Stafylococcus intermedius is de bacterie die frequent geïsoleerd wordt bij bacteriële pyodermie.
De belangrijkste factor in het ontstaan van pyodermie is het aanhechten van de bacterie aan de keratinocyten op warme vochtige plaatsen op het lichaam zoals de lipplooi, neusplooi, oksel, vaginaplooi, enz.

 
Een Engelse Bulldog met enorme huidinfectie van het krabben.

Deze plaatsen bevatten veel meer ‘normale’ flora dan droge plaatsen. Op deze warme en vochtige plaatsen heerst er dan ook een hoger risico op besmetting. Drukplekken zoals op de elleboog en de hielen op het achterbeen zijn gevoeliger omdat het telkens traumatiseren van dezelfde plaats een lokale immuniteitsdaling op die plaats teweegbrengt waardoor de kans op infectie stijgt.

Symptomen

Het eerste symptoom bij een oppervlakkige bacteriële pyodermie is het overmatig afschilferen van de huid. Door de schilfers krijgen de dieren jeuk en beginnen te krabben.


Erge diepe pyoderma bij een berner sennen en een Golden Retriever.

De hond of kat krijgt dan kale plekken op verschillende delen van het lichaam.
De haren zitten niet meer vast in de follikels en kunnen gemakkelijk uitgetrokken worden.
Er zijn kleine blaasjes te zien met inhoud. (pustules). Deze blaasjes springen open en zo worden korsten gevormd.

Een onbehandelde oppervlakkige pyodermie gaat al snel over in een diepe pyodermie. Dit wordt gekenmerkt door pijnlijke, stinkende rode plekken waar dikke korsten op komen. Als we zo’n korst verwijderen is de huid eronder rood en vochtig.
De neusrug, kin, ellebogen, hielen, tussenteenruimte en de binnenkant van de dijen zijn de favoriete plaatsen voor een diepe pyodermie.

Diagnose

Aan de hand van de klinische symptomen en de lokalisatie weten we al gauw of het over een pyoderma gaat. Het is echter de bedoeling om de onderliggende oorzaak van de huidontsteking te vinden.
Demodex, Malassezia pachydermatis, Dermatofytose en andere parasitaire aandoeningen die folliculitis kunnen veroorzaken dienen onderzocht te worden door een huidafkrabsel te doen.
Ook voedselallergie, vlooienallergie, atopie, vlooien, hypothyroïdie, cushing en diabetes zijn onderliggende oorzaken van pyodermie en moeten, als ze in het verhaal passen, onderzocht worden.
De voornaamste oorzaak van steeds terugkerende pyodermie is het feit dat de echte primaire oorzaak van de ontsteking niet geïdentificeerd werd. Voorts komt een pyoderma vaak terug bij een onvoldoende lange antibioticabehandeling.

Behandeling

De eerste behandeling bestaat bij ons altijd uit een antibioticakuur van 21 tot 28 dagen.
Alle klinische letsels zoals jeuk, roodheid, korsten en vochtigheid moeten al na 1 week bijna volledig verdwenen zijn.
Als het over een diepe pyodermie gaat dan is er al gauw sprake van een kuur van 8 tot 12 weken antibiotica. De primaire antibioticakuur is een empirische keuze. Wanneer de behandeling niet aanslaat moet er een cultuur en een antibiogram aangelegd worden.
Langharige honden of katten met diepe pyodermie moeten geschoren worden zodat de plaatsen van ontsteking gemakkelijk schoongemaakt kunnen worden en om een goede lokale behandeling met antibioticazalven mogelijk te maken.
Het wassen van deze dieren met ontsmettende shampoos is een belangrijk onderdeel van de behandeling. Wij gebruiken een shampoo op basis van 2 % Chloorhexidine en Phytosphingosine. Deze shampoo’s verwijderen de bacteriën, korsten en huidafval. Ze verminderen ook de jeuk en de specifieke geur van een vette huid, die je bij veel pyoderma’s aantreft.