Meer uitleg over metastasen of uitzaaiingen van een tumor

wat zijn metastasen?

Metastasen zijn uitzaaiingen van kwaadaardige gezwellen (tumoren) elders in het lichaam (de z.g. primaire tumor).
Uitzaaiingen van primaire tumoren kunnen overal in het lichaam optreden (b.v. longen, lever, hersenen en wervelkolom), en kunnen het gevolg zijn van versleping van tumorcellen via de bloed- en/of lymfebaan.
Als er sprake is van uitzaaiing naar het hersenweefsel, dan spreekt men van “hersenmetastasen”, bij uitzaaiing naar de wervelkolom van “wervelmetastasen”.

ontstaan van een metastase

Stel er is een kwaadaardige tumor van het bot van de poot bij een hond.
Vanuit deze primaire tumor gaan tumorcellen binnendringen in de aders die het bloed van de poot afvoeren, maar vooral ook in de lymfvaten, die het weefselvocht van de poot afvoeren.
Lymfklieren in het lymfvaatstelsel kunnen de tumorcellen een tijdlang tegenhouden, maar als de laatste lymfklierstations bij de oksel zijn gepasseerd, kunnen de tumorcellen via de uitmonding van het lymfvaatstelsel in de ader van de linkervoorpoot het bloed binnenkomen.
De tumorcellen gaan dan met het bloed van de aders naar het rechter hart, en van hier via de longslagader naar de longen. In de longen kunnen de tumorcellen vastraken in het haarvatennetwerk, waarmee in de longen zuurstof in het bloed wordt opgenomen.


Uitzaaiingen thv de milt en het omentum bij een hond met een primaire tumor thv de uier

Deze vastgeraakte tumorcellen kunnen het begin zijn van longmetastasen. Tumorcellen die het haarvatennet van de longen passeren, komen via de longader (met rood zuurstofrijk bloed) in het linker hart, vanwaar ze via de lichaamsslagader (aorta) verder het gehele lichaam kunnen bereiken, bijvoorbeeld via de halsslagader naar de hersenen, waar ze in het haarvatennet van de hersenen tot hersenmetastasen aanleiding kunnen geven.
Ook kunnen ze via de takjes van de aorta die de wervels verzorgen, tot wervelmetastasen leiden.

soorten metastasen :

  • Hersenmetastasen

Deze zijn meestal gelegen net onder de hersenschors op de overgang naar de daaronder gelegen witte stof.
De verschijnselen kunnen samenhangen met de localisatie (neurologische verschijnselen) of bestaan uit epileptische aanvallen.
Bij een metastase in de kleine hersenen kunnen evenwichtsstoornissen optreden.
De beste behandeling is een chirurgisch behandeling : dat wil zeggen verwijderen van de tumor. Dit geldt voor een enkele of z.g. solitaire metastase.


Hier zie je verschillende hersenmetastasen bij Ginger, een golden retriever van 9 jaar die uierkanker heeft gehad.
Ginger kwam omdat hij 2 jaar na de operatie epilepsie begon te vertonen.

Bij meer dan één metastase heeft opereren meestal niet zo veel zin meer of is technisch niet goed haalbaar. Ook moet gekeken worden of er nog metastasen elders zijn en hoe die de prognose bepalen.
Meestal zullen de hersenmetastasen echter op korte termijn de duur en de kwaliteit van het leven beïnvloeden.
Soms kunnen hersenmetastasen optreden zonder dat een primaire tumor bekend is, en zelfs zonder dat er bij gericht zoeken eentje wordt gevonden.

  • Wervelkolom metastasen

Wanneer een metastase in de wervelkolom groeit, geeft dit aanleiding tot druk op het ruggenmerg met daardoor krachteloosheid in de poten, gevoelloosheid en verminderde controle over de sluitspieren.
Meestal treden de metastasen op in de borstwervelkolom, maar alle localisaties zijn mogelijk. De behandeling bestaat uit een operatie.
Dit laatste zal eerder gebeuren als er b.v. nog geen primaire tumor bekend is, iets wat geregeld voorkomt. Ook zal geopereerd moeten worden als de stabiliteit van de wervelkolom bedreigd is. Via verschillende technieken is het mogelijk om met schroeven, plaatjes, cilinders, kooitjes e.d. weer een voldoende stevige constructie te maken.
Na de operatie wordt vrijwel altijd chemotherapie gegeven.
De verdere behandeling hangt af van de primaire tumor en het stadium van de ziekte.

prognose

De prognose (vooruitzichten, levensverwachting) van een patiënt met een metastase in de hersenen of in de wervelkolom hangt grotendeels af van de primaire tumor.


Levertumoren als uitzaaiing van een uiertumor

Op heel korte termijn is een dergelijke metastase bepalend voor de kwaliteit van het leven. Een onbehandelde hersenmetastase leidt op vrij korte termijn tot de dood, terwijl een metastase in de wervelkolom een dwarslaesie tot gevolg kan hebben.
Om deze reden wordt vaak voor een operatie gekozen, tenzij de situatie zodanig ongunstig is dat dit geen zin meer heeft (b.v. meerdere metastasen elders of in het hoofd).
Na de operatie is de situatie elders in het lichaam bepalend : zijn er meer metastasen of is de tumor onder controle.


Dit is dezelfde Ginger als hierboven. Met verschillende metastasen in de longen. Dit maakt de prognose heel slecht voor Ginger.

Is er wel of niet sprake van een snel groeiende of agressieve tumor. Zodoende kan de prognose sterk variëren en kan daar geen algemene uitspraak over gedaan worden.