Knieschijfverplaatsing of patella luxatie

Inleiding

De knieschijf of patella is één van de loszittende delen in de knie en is dus onderhevig aan mogelijke verplaatsingen. Een patellaluxatie betekent dus een verschoven knieschijf. Er zijn verschillende vormen van luxaties.

  • luxatie naar mediaal, dwz naar de binnenzijde van de knie, dit is de meest voorkomende vorm van luxatie. We zien deze frequent bij katten en dan nog meer speciaal bij raskatten (zie fig.1).
  • luxatie naar lateraal, dwz naar de buitenzijde van de knie, dit is meest voorkomende vorm na een trauma. Zien we voornamelijk in combinatie met een draaiing van het dijbeen.

fig 1. normale knie en knie met patella luxatie

Oorzaak

Het kniegewricht is het scharnier tussen de femur (dijbeen) en de tibia (onderbeen). Aan de voorzijde van de femur loopt een sleuf waar de knieschijf overheen glijdt. Boven zit de knieschijf vast aan de pees van de Quadricepsspier en aan de onderzijde zit de kniepees die op haar beurt weer vastzit aan een beenkam van het onderbeen.
    Het verband tussen al de banden en de meniscus is hier goed te zien

Bij sommige katten is de sleuf in de femur niet diep genoeg waardoor de patella uit die sleuf kan glijden. Als dit gebeurt spreken we van een aangeboren patella luxatie.

    De sleuf in het bovenbeen is hier te beoordelen.

Anderzijds kan het gewrichtskapsel door een of ander trauma (auto ongeval, verkeerd neerkomen) scheuren waardoor de patella nog onvoldoende in de sleuf wordt getrokken en dus ook kan luxeren. Als dit gebeurt spreken we van een traumatische patella-luxatie

 

Diagnose

De diagnose van een patellaluxatie is niet moeilijk te maken. Iemand met een beetje ervaring kan de patella gemakkelijk vastnemen en verplaatsen.

  • Als de knieschijf er slechts af en toe uitschiet, spreken we van een intermitterende patella luxatie. katten die dit hebben, lopen af en toe een paar passen met een poot opgetrokken. De knieschijf is alleen op dat moment van zijn plaats geschoven. Na een paar stappen schiet hij weer terug en de kat loopt normaal verder.
  • Als de knieschijf continu uit de sleuf glijdt dan spreken we van continue patella luxatie. Deze katten hebben problemen met overeind komen en lopen. Ze gaan met hun achterpoten met O-beentjes (een soort kikkerpas) lopen.
  • De ergste vorm is wanneer de knieschijf niet meer op zijn plaats kan terug gelegd worden.

Behandeling

Bij het onderzoek voor de behandeling moet niet alleen naar de ligging van de patella gekeken worden maar ook naar de stand van de femur. Verder zijn de kromming van de beenkam op het onderbeen en de diepte van de sleuf in het dijbeen van belang.

  • Dieren met een intermitterende patella luxatie, waarbij de knieschijf maar af en toe luxeert hoeven niet geopereerd te worden.
  • Dieren waarvan de knieschijf constant verplaatst moet er zeker worden ingegrepen.
    De enige manier is operatief. Er zijn verschillende soorten ingrepen die we kunnen uitvoeren.

    • Verplaatsen van de beenkam op het onderbeen, hierdoor wordt de knieschijf meer naar buiten getrokken waardoor hij gemakkelijker in de sleuf van de femur blijft.

pijltje wijst de verplaatste beenkam aan

    • Het uitdiepen van de sleuf in de femur, hierbij wordt met een speciaal freestoestel de sleuf uitgeslepen en gepolierd. De patella komt dieper in de sleuf te liggen en kan niet meer luxeren
    • Het opspannen van het gewrichtskapsel waardoor de patella beter op zijn plaats gehouden wordt.
    • In erge gevallen worden alle drie de technieken op dezelfde knie gebruikt.
    • Dieren waarbij we de knieschijf niet meer op zijn plaats kunnen leggen moeten, helaas, een arthrodese ondergaan waarbij we het hele kniegewricht vastzetten waardoor de pijn weg is maar ook de bewegelijkheid van het kniegewricht.


Gezonde knie                    Artrotische knie tgv patellaluxatie     Artrodese : de knie is vastgezet        

Behandeling na de operatie

De nazorg, die door U gedaan wordt is van cruciaal belang voor de verdere genezing van de heup van uw dier.
  • De kat dient gedurende de eerste vier weken aan de leiband te lopen (ook voor een klein plasje …).
  • Na veertien dagen komt u terug om de huidhechtingen te laten verwijderen. Vanaf de tweede week na operatie past u actieve massage toe d.w.z. strekken en buigen van het heupgewricht.
  • Vanaf de derde week kunt u starten met een wandeling, beginnende met 8 keer 2 minuten per dag opbouwend naar 8 keer 5 minuten per dag.
  • Wij werken ook intensief samen met Aqua Fun uit Zwevezele om de revalidatie van Uw dier te versnellen en aangenamer te maken. Hierbij gaat het dier verschillende sessies ondergaan van zwemtherapie waar door de gewichtloosheid de heup veel sneller zal gebruikt worden.
Na 6 weken zien wij u dan nog eens terug voor een algemene controle.
Een ander belangrijk onderdeel in de revalidatie is het geven van :
  • ontstekingsremmer, rimadyl, als artrose remmer en pijnstiller.