Voedselovergevoeligheid

Voedselovergevoeligheid

Definitie

Voedselovergevoeligheid is een verzamelnaam voor alle overgevoelige reacties op voeding, zoals onder andere voedselallergieën en voedselintoleranties.

Ondanks dat de klachten hetzelfde kunnen zijn, hetgeen onderscheid vaak moeilijk maakt, gaat het om twee verschillende aandoeningen.

Bij voedselallergie reageert het afweersysteem (te) sterk op bepaalde eiwitten ("allergenen") die in voeding voorkomen. Voedselallergie komt meer voor bij jonge dieren (pups en kitten) dan bij volwassen dieren. Doordat de darmen nog niet volledig ontwikkeld zijn, kan het voorkomen dat met name de eiwitten in de voeding niet volledig afgebroken worden. Deze wat grotere deeltjes kunnen gemakkelijker allergieën oproepen. Bij volledige rijping van de darmen kunnen deze eiwitten vaak wel verdragen worden.

Bij patiënten die een voedselintolerantie hebben, ontstaan de klachten ook na inname van voeding, maar lijkt het afweersysteem niet betrokken te zijn.  Vaak gaat het om producten die in een geringe hoeveelheid wel verdragen kunnen worden. Na verloop van tijd kunnen normale hoeveelheden ongewenste reacties oproepen. Een bekend voorbeeld is jeuk na het eten van bv garnalen bij sommige honden rassen.

Wat gebeurt er in het lichaam bij allergieën?

Zoals gezegd, reageert het afweersysteem in het lichaam versterkt op de opgenomen eiwitten. Er worden in dat geval antistoffen aangemaakt tegen deze eiwitten, die bij niet-allergische dieren niet worden geproduceerd.

Deze allergische antistoffen worden IgE antistoffen genoemd en zijn specifiek gericht op één soort eiwit.
We noemen dit proces sensibilisatie, 'gevoelig geworden zijn'. Er treedt een reactie op als na inname van het specifieke voedingsmiddel het eiwit in contact komt met het betreffende IgE.
Deze reactie veroorzaakt uiteindelijk de klachten.

Erfelijkheid

Net zoals bij atopie (omgevingsallergie) is een genetische predispositie binnen bepaalde rassen maar het erfelijk karakter van de ziekte werd nog niet aangetoond. Toch wordt het fokken met aangetaste dieren best vermeden.

Welke klachten zouden kunnen wijzen op voedselovergevoeligheid?

De volgende klachten kunnen symptomen zijn van voedselovergevoeligheid:

  • Huid:jeuk, uitslag, eczeem, urticaria, oedeem (ophoping van vocht in bijv. oogleden, mond, lippen of keel), terugkerende oorontstekingen en bacteriële huidinfecties
  • Luchtwegen:astma, (astmatische) bronchitis
  • Maag/darm:buikpijn, kolieken, diarree, obstipatie, krampen, misselijkheid, braken
  • Andere:anafylactische shock, gedragsklachten, excessief onrustig zijn.

Soms kan een zeer ernstige reactie optreden (anafylaxie), die gepaard kan gaan met benauwdheid, braakneiging, opgezette tong, hetgeen in het ernstigste geval kan leiden tot een shocktoestand. Gelukkig komen dit soort reacties zelden voor.

Welke producten kunnen allergieën veroorzaken?

Een dier dat allergisch is, kan reageren op verschillende soorten stoffen:

  • Opname van bepaalde (dierlijke) eiwitten: kip, rund, lam, zuivelproducten, tarwe, eieren en soja zijn de belangrijkste allergenen.
  • Vaak spelen meerdere dingen tegelijk een rol, waardoor het moeilijk wordt om een juist verband tussen oorzaak en gevolg te bepalen.
  • Daarnaast kunnen bij voedselallergische dieren vaak ook andere allergieën meespelen, zoals bijvoorbeeld een allergie voor huisstofmijt, pollen of andere inhalatieallergieën. Als dan een juist dieet aangehouden wordt waarbij voedingsallergenen weggelaten worden, kunnen toch allergische klachten blijven bestaan vanwege prikkels vanuit de lucht, afkomstig van bijvoorbeeld pollen en huisstofmijt.

Voedselintolerantie kan veroorzaakt worden door:

  • histaminerijke producten zoals bij verschillende koolsoorten
  • conserveermiddelen (o.a. sulfiet)
  • kleurstoffen (o.a. tartrazine)
  • smaakversterkers/glutamaten (o.a. vetsin)
  • Gedragsklachten naar aanleiding van voeding kunnen gebaseerd zijn op intoleranties.

    Welke onderzoeken zijn mogelijk?

    De dermatoloog zal allereerst de (familie)geschiedenis van de patiënt in kaart brengen (de anamnese): een voedselallergie treedt vaak op voor de leeftijd van één jaar en de jeuk is meestal niet seizoensgebonden. Vaak is er een bijkomende omgevingsallergie (atopie) of vlooienallergie in het spel, waardoor er toch seizoensgebonden opstoten kunnen voorkomen.

    De voedseltest: 

    Een definitieve diagnose kan gesteld worden door het strikt uitvoeren van een voedseltest gedurende minstens 8 weken.

    Bloed- en huidtesten:

    Deze testen zijn erg controversieel. Er komen veel vals positieve en vals negatieve resultaten voor. Momenteel is er dus niet afdoende bewijs dat deze testen betrouwbaar zijn.

Hoe zijn de klachten te behandelen?

Allergieën zijn niet te genezen. Wel kan, met een juist dieet en juiste voorzorgsmaatregelen, voorkomen worden dat er allergische klachten blijven bestaan of ontstaan.
Een correct en consequent dieet is vaak de enige oplossing bij voedselallergieën. In de loop van de tijd kunnen allergieën minder worden of kunnen nieuwe allergieën zich voordoen. Het meest voorkomende verloop is dat puppy's en kittens vooral last hebben van voedselallergieën maar dat deze met de jaren afnemen.

Er bestaan twee soorten eliminatiediëten: hydrolisatendiëten en diëten bestaande uit één enkele eiwitbron en één koolhydraatbron waarmee de hond of kat nog in contact gekomen is.

Bij ons op de praktijk gebruiken we als diagnostische hydrolysatendiëten Hills Z/D en Royal Canin Anallergenic. De eiwitketens in een hydrolisatendieet zijn sterk verkleind door middel van hydrolyse, waardoor het immuunstelsel de ketens niet meer herkent.
De eiwitketens in RC Anallergenic hebben een grootte van minder dan 1 kiloDalton. Bijgevolg is dit het meest betrouwbare hydrolysatendieet.

Ons gamma verse voeding bevat ook twee diëten met één enkele eiwitbron die als eliminatiedieet kunnen gebruikt worden: 100 % paard en 100 % eend.
Als alternatief kan er ook gekozen worden voor een zelkookdieet of een KVV (kant en klare verse voeding) met eend of paard.

Een eliminatiedieet moet minstens 8 weken strikt toegepast worden. Daarna is het aan te raden de hond of kat opnieuw de oude voeding aan te bieden. Indien de klachten terug komen betekent dit dat het dier allergisch reageert op één of meerdere componenten in de aangeboden voeding.

Als met het houden van een dieet niet alle klachten voorkomen kunnen worden, zijn er verschillende medicijnen om de klachten van een bijkomende omgevingsallergie onder controle te houden. Deze vindt u terug op de pagina over atopische dermatitis.

Comments are closed.