Perianale fistels bij de hond

Ontstaan

Perianale fistels bij de hond zijn chronische en progressieve letsels die zich voordoen rond de anus bij honden. Het gaat om diepe en lekkende zweren die zeer pijnlijk zijn.

De precieze oorzaak van deze fistels is niet bekend, maar kan zijn oorzaak vinden in een ontsteking van de zweet- en talgklieren in en rond de anus, gevolgd door infectie. Er worden abcessen gevormd die uitlekken. De warme, vochtige omgeving van de anus en onder de staart, en de grote aantallen bacteriën in het gebied vormen een uitstekende basis voor deze infectie.
Eerst is er een zwelling en roodheid van het anale gebied. Daarna verandert de huid van kleur en wordt de huid ruw. Daarna ontstaan gaten. De perianale fistels ontstaan dus onder de huid.

Perianale fistels komen het meest voor bij mannelijke honden van middelbare leeftijd (5-8 jaar oud), maar kunnen zowel voorkomen bij honden van 1 jaar als honden van 14 jaar. Vooral Duitse Herders zijn bijzonder gevoelig voor deze ziekte. Dit kan te wijten zijn aan het grotere aantal klieren in de perianale gebied in vergelijking met andere rassen, of de manier waarop de staart is ingepland. Duitse Herders zijn ook meer vatbaar voor immuun-gemedieerde ziekten, die een onderdeel van deze aandoening zijn.

Andere rassen die waarbij perianale fistels vaak voorkomen zijn Labradors, Retrievers, Ierse Setters, Oud Engelse Herdershonden, Border Collies, Bulldoggen, Spaniels, en gemengde rassen.

Symptomen

  • Bloed in de ontlasting
  • Constipatie of diarree
  • Extra inspanning of pijn vereist om zich te ontlasten
  • Gebied rond de anus wordt donkerder van kleur
  • Gebied rond de anus is rood of gezwollen
  • Gewichtsverlies
  • Incontinentie (ongecontroleerde stoelgang)
  • Lusteloosheid
  • Opheffen van de staart zorgt voor extreme pijn
  • Perianale gebied vaak likken of erop kauwen of met anale gebied over de vloer schuren
  • Toename aantal ontlastingsbeurten
  • Verandering in de kleur of geur van de ontlasting
  • Verandering in het gedrag van de hond
  • Verliezen van eetlust
  • Zweren en bloedingen zichtbaar rond het anale gebied, de zweren kunnen zeer klein zijn en uitbreiden tot de staart, de anale klieren en het rectale weefsel kan ook aangetast zijn

Diagnose

De diagnose is gebaseerd op lichamelijk onderzoek en de medische geschiedenis van het huisdier. Een grondig rectaal onderzoek wordt uitgevoerd onder lichte verdoving want dit kan zeer pijnlijk zijn. Een kleine hoeveelheid van het abnormale weefsel wordt chirurgisch verwijderd en onderzocht en zal de diagnose bevestigen.

Behandeling

Medicamenteuze- en chirurgische behandelingen worden allebei toegepast.

Medicamenteuze behandeling

  1. Bij een milde infectie wordt gestart met het knippen van de haren in de anale regio, het reinigen van de oppervlakte met een antiseptische oplossing, en spoelingen met grote hoeveelheden water (hydrotherapie).
  2. Bij meer ernstige aandoeningen is een combinatie van orale cyclosporine en ketoconazol effectief bij de behandeling van deze fistels. Het wordt meestal toegediend voor een lange periode en voor 4 extra weken nadat alle fistels lijken genezen te zijn. Gelijktijdige toediening van ketoconazol kan de dosering en de kosten van behandeling met ciclosporine doen verlagen.
    Onmiddellijk behandelen met cyclosporine in combinatie met ketoconazol in het vroege stadium wordt aanbevolen om de kans op herhaling te verminderen. Extra perianale reiniging en antibiotica kunnen helpen om de ontsteking te verminderen.
    Bij de meeste honden vermindert de ontsteking maar deze kan echter terugkeren nadat de behandeling is gestopt, bvb. bij honden die lijden aan een ernstige ziekte.

Chirurgisch behandeling

De chirurgische behandeling van perianale fistels kan moeilijk zijn vanwege de vele zenuwen en bloedvaten in het gebied, hierbij komt dat sommige zweren heel diep kunnen liggen.
Het verwijderen van het aangetaste weefsel, cryochirurgie (het bevriezen van weefsel), behandelen met een bijtend product, laserchirurgie, en zelfs staart amputatie worden toegepast.
Complicaties bij dergelijke operaties kunnen zijn: incontinentie en vorming van littekenweefsel in de anale zone waardoor de ontlasting moeilijk zal passeren.

Wijzigingen in de voeding en toedienen van een hoge dosis prednison zijn niet doeltreffend aangezien de perianele fistels niet ontstaan door oorzaken van buitenaf maar ontstaan vanuit het dier zelf.

Prognose

Hoe vlugger de infectie waargenomen en behandeld is, hoe beter de vooruitzichten. De prognose is bij de meeste gevallen goed, maar het terugkeren van de abcessen is altijd mogelijk. Bij de ernstige gevallen waarbij chirurgie werd toepast kan blijvende incontinentie een gevolg zijn.